2026-yil 1-sentabrdan Oʻzbekistonda bazaviy hisoblash miqdori (BHM) 412 000 soʻmdan 440 000 soʻmga koʻtarildi. Bu — 6,8 foizlik oʻsish. Oʻzgarish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 23-iyundagi PF-115-son Farmoni bilan belgilangan.
Birinchi qarashda bu ish haqi va nafaqalarga oid yangilikdek koʻrinadi. Aslida esa u tovar belgisi bilan ishlaydigan har bir tadbirkorga bevosita daxldor.
Nima uchun bu patent bojlariga taʼsir qiladi
Intellektual mulk sohasidagi davlat bojlari aniq soʻm summasida emas, BHM ulushida belgilangan. Yaʼni tarifda «shuncha soʻm» deb emas, «shuncha BHM» deb yoziladi. BHM oʻzgarishi bilan barcha bojlar avtomatik ravishda qayta hisoblanadi — alohida qaror yoki eʼlon talab etilmaydi.
Shu sababli 1-sentabrdan boshlab tovar belgisini roʻyxatdan oʻtkazish bilan bogʻliq barcha rasmiy toʻlovlar — talabnoma ekspertizasi, qoʻshimcha sinflar, roʻyxatga olish va guvohnoma berish, muddatni uzaytirish, tezkor tartib — hammasi 6,8 foizga qimmatlashadi.
Amaliy misol: qoʻshimcha sinf uchun boj
Eng koʻp uchraydigan holatni koʻrib chiqamiz. Tovar belgisi talabnomasiga qoʻshimcha sinf (Nitsa tasnifi boʻyicha) kiritilganda toʻlanadigan boj:
| Ariza beruvchi | BHM ulushi | 1-sentabrgacha | 1-sentabrdan |
|---|---|---|---|
| Jismoniy shaxs | 0,5 BHM | 206 000 soʻm | 220 000 soʻm |
| Yuridik shaxs | 1 BHM | 412 000 soʻm | 440 000 soʻm |
Bitta sinf uchun farq katta koʻrinmasligi mumkin. Lekin brend odatda bir necha sinfda roʻyxatdan oʻtkaziladi — masalan ishlab chiqaruvchi 5 ta tovar sinfini va savdo uchun 35-sinfni tanlaydi. Bunday holatda faqat qoʻshimcha sinflar boʻyicha farq yuridik shaxs uchun bir necha yuz ming soʻmni tashkil etadi. Talabnoma ekspertizasi va roʻyxatga olish bojlari qoʻshilganda esa umumiy oʻsish yanada sezilarli boʻladi.
Davlat boji toʻlov amalga oshirilgan kundagi BHM boʻyicha hisoblanadi. Yaʼni talabnomangiz avgust oyida topshirilgan boʻlsa ham, yakuniy boj sentabr oyida toʻlansa — u yangi stavka boʻyicha hisoblanadi.
Hozir jarayonda boʻlganlar uchun nima demak
Agar talabnomangiz allaqachon topshirilgan va ekspertiza bosqichida boʻlsa, ustuvorlik sanangiz oʻzgarmaydi — u talabnoma qabul qilingan kunga bogʻlangan va bojga aloqasi yoʻq. Lekin ijobiy qarordan keyin toʻlanadigan yakuniy davlat boji yangi stavka boʻyicha hisoblanadi.
Agar ekspertiza soʻrovi kelgan va qoʻshimcha sinf kiritish yoki roʻyxatni oʻzgartirish rejasi boʻlsa, buni hisobga olib byudjetni qayta koʻrib chiqish maʼqul.
Xulosa
BHM har yili oshib boradi — bu doimiy tendensiya. Demak tovar belgisini roʻyxatdan oʻtkazishni keyinga surish har safar qimmatga tushadi. Bunga ustuvorlik qoidasini ham qoʻshing: talabnoma topshirilgan sana hal qiluvchi ahamiyatga ega, va sizdan oldin bir kun boʻlsa ham erta murojaat qilgan shaxs ustunlikka ega boʻladi.
Yaʼni kechikishning ikkita narxi bor: koʻproq boj va brendni butunlay boy berish xavfi.
Brendingiz himoyalanganmi?
Nomingizni davlat reestridan tekshirib, roʻyxatdan oʻtkazish imkoniyatini baholab beramiz.
Bepul konsultatsiya